Ratuj Głuszca
depresja

Jesień to czas kiedy chandra rzuca sieci. W udanych połowach sprzyjają jej ograniczone promienie słoneczne, krótsze dni i melancholijna aura. W tym okresie znacznie częściej odczuwamy smutek, apatię, spadek energii. Czynności, które wykonywaliśmy do tej pory z entuzjazmem przestają cieszyć. Jeżeli stan ten utrzymuje się dłużej najprawdopodobniej mamy do czynienia z depresją. Skąd bierze się ta przypadłość? Czy istnieją ludzie bardziej podatni na spadek psychicznej formy? Gdzie szukać pomocy i jak pomóc bliskiej osobie wydostać się z dołka? Odpowiada psycholog Michał Mania, Gabinet Psychologiczny Dobra Zmiana w Katowicach

Jakie są przyczyny depresji, jak ją rozpoznać, skąd wiadomo, że to nie jedynie zwykła chandra a już przypadek kliniczny?

Na pytanie, jak rozpoznać depresję najlepiej odwołać się do międzynarodowej klasyfikacji chorób ICD-10. Aby stwierdzić występowanie epizodu depresyjnego, muszą występować, przez co najmniej dwa tygodnie najmniej dwa z trzech poniższych objawów: obniżenie nastroju, utrata zainteresowań i anhedonia, mniejsza energia lub wytrzymałość na zmęczenie oraz dwa lub więcej objawów takich jak: trudności w skupieniu uwagi, obniżenie samooceny, odczuwanie winy, czucie się bezwartościowym, pesymistyczne postrzeganie przyszłych wydarzeń, myśli bądź zachowania suicydalne lub zachowania autoagresywne, problemy ze snem,zmniejszenie apetytu.

Co do przyczyn depresji, na wstępie należy nadmienić, iż wyróżniamy depresję egzogenną, gdy zaburzenie pojawia się w następstwie trudnych przeżyć, straty, sytuacji kryzysowej itp. oraz depresję endogenną, gdy patrząc z boku w zasadzie nie da się stwierdzić przyczyny jej wystąpienia. Mimo postępu badań przyczyny depresji (endogennej), jej etiologia, do dziś pozostaje nieznana, choć mamy kilka hipotez, m.in. biologiczne skupiające się wokół niedoborów pewnych substancji w naszym układzie nerwowym – norepinefryny (in noradrenaliny) lub serotoniny, wśród teorii psychologicznych, do najbardziej przekładających się na praktykę terapeutyczną należą teorie poznawcze wiążące depresję z czynnikami, takimi jak negatywne myślenie o sobie, o świecie, o przyszłości (tzw. Triada poznawcza Beck’a).

Jak odróżnić depresję od chandry? Trudno to drugie pojęcie zoperacjonalizować. Jest faktem oczywistym, że nie każdy zły nastrój, dół to depresja w sensie klinicznym, najlepiej odwołać się do opisanego na początku modelu diagnozy wg ICD 10. A depresja sezonowa? W dużym stopniu jej występowanie łączy się z jednej strony właśnie z niedoborem serotoniny (czynniki biologiczne) związanej z niedoborem światła słonecznego, brakiem energii, spadkiem odporności i przemęczeniem, które to czynniki lubią się przydarzyć w pewnych szczególnych okresach roku.

Kiedy należy zgłosić się po pomoc do specjalisty?

Kiedy tylko stwierdzimy, że coś nie gra. Kiedy uznamy, że pasujemy do powyższego schematu. Generalnie im wcześniej podejmiemy terapię, tym łatwiej poradzimy sobie z problemem. W praktyce, gdy zgłaszamy się do poradni zdrowia psychicznego, szukając pomocy psychologa, często wskazana jest konsultacja psychiatryczna, zwłaszcza w przypadku dużego natężenia objawów, gdy istnieje konieczność farmakoterapii. Leki nie są w tym wypadku zamiennikiem psychoterapii, jej alternatywą, ale dopełnieniem.

Czasem porównuję się depresję do sytuacji, gdy wpadamy do głębokiej dziury (geograficznie nazwa choroby świetnie pasuje), by z dziury wyjść samemu, trzeba się czasem nieźle nagimnastykować, najskuteczniejszym sposobem, jest poprosić kogoś, by rzucił nam linę, choć oczywiście nie twierdzę, że poprosić jest łatwo. Pamiętajmy, że szukanie pomocy na zewnątrz to nie słabość, a właśnie siła, bo psycholog i tak nie zrobi niczego za nas, gdy podejmiemy terapię, będzie naszym sojusznikiem w naszej własnej walce.

Często zdarza się, że choć sami tryskamy entuzjazmem w naszym otoczeniu są osoby przygnębione bez wyraźnej przyczyny. Czy możemy im pomóc, jeżeli tak to, w jaki sposób by jeszcze dodatkowo nie pogłębić ich stanu?

Jeśli jesteśmy partnerem, członkiem rodziny lub przyjacielem takiej osoby, najlepsze, co możemy zrobić to być z nią, zaakceptować fakt zaistnienia choroby, choć czasem to trudne. Przyjąć, że za takim, a nie innym zachowaniem, postawą i szeregiem objawów stoi właśnie choroba – tylko tyle i aż tyle.  Motywować do podjęcia leczenia, a więc do skorzystania z pomocy profesjonalnej. To jesteśmy w stanie zrobić i tak naprawdę niewiele więcej osoba taka od nas potrzebuje. Czego nie robić absolutnie? Nie mówimy “weź się w garść!” – patrząc przez pryzmat poznawczych objawów depresji, a więc negatywnych myśli o sobie, o przeszłości oraz przyszłości jest to bardzo trudne, co więcej uderza właśnie w poczucie bezradności i obniżone poczucie własnej skuteczności towarzyszące depresji – uderza, podkreślę, w sensie nakręcania objawów. A ponieważ depresji często towarzyszy nieokazywana na zewnątrz złość (do samego siebie, bo sobie nie radzę) , nie prowadzi to do niczego dobrego.

Czasem porównuję się depresję do sytuacji, gdy wpadamy do głębokiej dziury (geograficznie nazwa choroby świetnie pasuje), by z dziury wyjść samemu, trzeba się czasem nieźle nagimnastykować, najskuteczniejszym sposobem, jest poprosić kogoś, by rzucił nam linę, choć oczywiście nie twierdzę, że poprosić jest łatwo. Pamiętajmy, że szukanie pomocy na zewnątrz to nie słabość, a właśnie siła, bo psycholog i tak nie zrobi niczego za nas, gdy podejmiemy terapię, będzie naszym sojusznikiem w naszej własnej walce.

Czy są jakieś predyspozycje psychiczne wpływające na podatność na tę chorobę?

Można się zastanowić, czy należy określać je, jako predyspozycje psychiczne, czy też może bardziej czynniki współtowarzyszące, wyprzedzające, gdyż czasem trudno stwierdzić, co jest jajkiem, a co kurą. Wśród takich czynników można wymienić np. obniżoną samoocenę, poczucie własnej wartości, niskie poczucie wpływu na jakość własnego życia, wyuczoną bezradność, tendencję do odnajdywania w sobie, swojej niskiej wartości przyczyny wszelkich negatywnych zdarzeń, niepowodzeń itp. Zainteresowanych odsyłam do koncepcji Beck’a. Analogicznie, w terapii zaburzeń depresyjnych pracuje się nad wzmacnianiem deficytowych obszarów wymienionych wyżej. Czy można powiązać możliwość występowania depresji z czynnikami osobowościowymi, temperamentalnymi w sensie “matematycznym”? Jest to stety, bądź niestety bardzo trudne – dużo prościej zobaczyć zależności takie w samym procesie przechodzenia choroby, natężenia i charakterystyki jej objawów, oraz łatwości poradzenia sobie z nią. Samą zapadalność w kontekście predyspozycji trudno założyć.

Czy można żyć z depresją?

Oczywiście, że tak, choć wskazane jest podjęcie działań, które bądź to doprowadzą, do wyleczenia, bądź do ograniczenia jej negatywnego wpływu na nasze życie, do odzyskania zarówno nad nim, jak i jeśli całkowite wyleczenie jest trudne, to nad samą depresją kontroli.

Michał Mania, psycholog, pracuje jako terapeuta z osobami cierpiącymi na zaburzenia psychiczne, prowadzi także grupy wsparcia dla młodzieży oraz szkolenia dla obu tych grup, jak również dla osób dorosłych i zdrowych dążących do własnego rozwoju osobistego. Pracuje głównie w nurcie psychologii pozytywnej i zasad psychoterapii ericksonowskiej. Respektuje zasady psychoterapii promowane przez Polskie Towarzystwo Psychiatryczne. Szkoli w Polskim Instytucie Ericksonowskim, pod patronatem (atestem) PTPSN. Prowadzi Gabinet Psychologiczny Dobra Zmiana.

 Ana Miler

Autor wpisu: ag

Komentarzy: 32 w artykule: ”Jak wydostać się z dołka? – rozmowa z psychologiem”

  1. Katatrzyna pisze:

    polecam tran i zieloną herbatę – brzmi jak banał, ale mi naprawdę pomogło, depresja jest często wynikiem niedoboru witamin głównie żelaza, cynku, magnezu i kwasów Omega-3, u mnie po suplementacji i wyeliminowaniu kawy objawy ustąpiły po 1,5 miesiąca, wcześniej uczęszczałam na terapię, która nie przynosiła efektu, także naprawdę warto spróbować.

  2. Michał pisze:

    To o czym Pani mówi, to żaden banał. Dziękuję za poruszenie tak istotnego wątku, jak zdrowie somatyczne i jego związek z nastrojem. Ogólnie bardzo dobrze mieć na uwadze, to iż jesteśmy całością, na nasze samopoczucie wpływa mnóstwo czynników i zawsze dobrze jest najpierw wyeliminować, a raczej zadbać o te wiążące się bardziej z ciałem, niż z emocjami, na terapię zawsze zdążymy pójść, jeśli te środki nie wystarczą.
    Michał Mania

  3. Krzysiek 009 pisze:

    moja żona ma depresję całe życie, tylko przed ślubem nie miała. Co wracam do domu zgorzkniała i niezadowolona, żadna forma rozrywki jej nie odpowiada, ani kino, ani koncert, ani wypad w góry. Nie rozumiem jak ciągle można się dołować już nie mam siły.
    Kedyś bylismy u psychologa i stwierdził że ma naturalną skłonność do depresji i nic się nie poradzi,niedobór serotoniny w mózgu i jakichś tam substancji ktore ma „normalny” czlowiek.

    • Michał pisze:

      Dobrze w takiej sytuacji skonsultować to u innego specjalisty, bo taka diagnoza ze strony psychologa, to trochę ryzykowne ferowanie wyroków – na temat niedoboru neuroprzekaźników powinien wypowiedzieć się jednak lekarz psychiatra i jak zaznaczyłem w tekście, być może jednak łagodna farmakoterapia, jako support dla psychoterapii nie byłaby złym pomysłem

  4. wesoły Romek pisze:

    Byłem w depresji. Straciłem pracę, żonę, bliskich, wszyscy się odwrócili, pomogła mądra terapeutka, dziś jestem na etapie budowania życia od nowa z myślą, że stare nigdy nie wróci.

  5. stefan pisze:

    ludzie sami się dołuja, wymyslaja sobie dolegliwosci a pozniej: ratujcie mnie wszyscy!

    ,

    • gałązka 73 pisze:

      Pan nie wie co mówi! Chory ie wybiera swojej przypadłości, kto nie był nigdy w depresji nie ma prawa wypowiadać się w tym temacie. Nigdy pan nie widział jak radosna, pełna życia osoba, która dotąd dźwigała wszystkie dolegliwości na barkach i którą wszyscy podziwiali, ni stąd nizowąd gaśnie z dnia na dzień. To choroba duszy, umysłu i ciała. W depresji człowiek staje się bezsilny, jest jak dziecko. To bardzo smutny i przejmujący stan, który dezorganizuje życie i uniemożliwia normalne funkcjonowanie. Niech się pan zastanowi czy tacy ludzie z własnej woli wybierają wegetację

  6. michal1200 pisze:

    Chyba każdy ma inne sposoby „leczenia” depresji, mi pomógł kontakt z ludźmi i ćwiczenia fizyczne

    • Michał pisze:

      Dwa bardzo istotne aspekty, w jakich możemy wpływać na nasz nastrój, niekoniecznie w przypadku depresji nawet.

  7. Tomek pisze:

    najgorsza stress to jak kobieta wejdzie na glowe z samego rana i zyc nie da…
    albo jak sie wroci z pracy i zaczyna sie jadka w domu…..

    wyjsc i nie wrocic …..

    zaden specjalista nie pomoze

    chyba ze chydraulik od damskich kanalizacji

  8. nba 2k16 mt goldah…

    You’re a very beneficial website; could not make it without ya!|…

  9. 2k16 vc coins pisze:

    2k16 vc coins…

    Highly informative, look frontward to coming back…

  10. 2k16 vc coins pisze:

    2k16 vc coins…

    Wow, attractive portal. Thnx …..

  11. xerlkkfa pisze:

    xerlkkfa…

    You have amazing thing on this site…

  12. Google pisze:

    Google…

    One of our visitors lately suggested the following website….

  13. CSGO pisze:

    CSGO…

    I value the information on your websites. Thanks!….

  14. Google pisze:

    Google…

    Check below, are some totally unrelated sites to ours, having said that, they may be most trustworthy sources that we use….

  15. CSGO pisze:

    CSGO…

    Really had to state I am just pleased I happened onto your website!….

  16. counterstrike pisze:

    counterstrike…

    Keep up the good job and generating the crowd!…

  17. NBA pisze:

    NBA…

    Hello there, very good webpage you have got here…

  18. COUNTERSTRIKE pisze:

    COUNTERSTRIKE…

    You’re a really beneficial web site; could not make it without ya!…

  19. NBA pisze:

    NBA…

    How are you, great web page you’ve gotten at this time there…

  20. csgo pisze:

    csgo…

    Wow cuz this is great job! Congrats and keep it up…

  21. nba 2k16 pisze:

    nba 2k16…

    Wow because this is great work! Congrats and keep it up…

  22. csgo awp pisze:

    csgo awp…

    Wow because this is great work! Congrats and keep it up…

  23. csgo awp pisze:

    csgo awp…

    I treasure the details on your web sites. Many thanks!….

  24. csgo skins pisze:

    csgo skins…

    I treasure the details on your website. Much thanks!….

  25. csgo awp pisze:

    csgo awp…

    Great looking web site. Think you did a great deal of your ownyour very own coding…

  26. csgo skins pisze:

    csgo skins…

    I love the info on your site. Many thanks!….

  27. csgo pisze:

    csgo…

    I benefit from looking through your website. Many thanks!…

  28. counterstrike pisze:

    counterstrike…

    Whoa… this is a beneficial webpage…

  29. counterstrike pisze:

    counterstrike…

    I love this website – its so usefull and helpfull…

Wypowiedz się

Musiszsię zalogować aby dodać komentarz.